ویرایش یک NGO سازمان مردم نهاد، غیر سیاسی، غیر دولتی، غیر انتفاعی- با هویت حوزوی- تاسیس سال 1428/1386/2007
 
سه شنبه 06 آبان 1399
  Islamic Strategic Studies Institute  = www.isin.ir
موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام
 
   

 شما اینجا هستید : کارکردها > ثبت نام دوره های آموزشی موسسه  > معرفی کارگاه آموزشی روش تدریس فعال و خلاق

معرفی کارگاه آموزشی روش تدریس فعال و خلاق (کارگاهی)

بسم الله الرحمن الرحیم

موضوع بحث: « کارگاه آموزشی روش تدریس تفکرساز و مهارت‌محور (کارگاهی)» (انتقال به بسته آموزشی تصویری + انتقال به کارگاه روش تحقیق و روش تحصیل)

مساله بحث: یک استاد چگونه می‌تواند موقعیتی را ایجاد کند که فراگیران به‌جای حفظ مطالب علمی در طول سیر تحصیل، از همان ابتدا، تحصیلی مبتنی بر تولید فکر و علم و خلاقیت داشته باشند؟ و چگونه می‌تواند فرآیندی را اجرا کند که فراگیران از همان ابتدا، از مطالب علمیِ به‌ظاهر صِرفاً نظری و تئوری، برای حل مسائل و رفع نیازها در عمل استفاده کنند؟


این کارگاه براساس کتاب «راهنمای تدریس» با اقتباس از نگرش اسلام برگزار می‌‌گردد.

(دریافت فایل کتاب)

پیش‌فرض‌ها: 

1. روش تدریس زیرمجموعه علوم تربیتی است؛ علوم تربیتی تابعی از هویت تربیت است؛ هویت تربیت تابعی از هویت انسان است.

2. هويت انسان = حیوانی با قابلیت عقلانیت شبکه‌ای؛ که دارای نیروی حرکت‌زای غریزه، فطرت، احساسات و عواطف و تمایلات، تفکر و عقل، اراده و انتخاب است که قابلیت تشدید و تضعیف دارد. (سه حیطة شناختی، عاطفی، حرکتی) (انتقال به مبانی انسان‌شناسانه)

3. تربيت = جهت‌دهی به قوای انسان برای رشد، به‌طوری که منجر به توانایی انجام مستقل یک کار شود. 

4. هدف تربیتِ انسان، خروج از محدودیت‌های وجودی است.

5. آموزش = ابزار تغییر درشناخت و احساس انسان است که منجر به تغییر در رفتار می‌شود.

6. تحصیل= برقراری ارتباط ادراکی با مجموعه‌ای منظم و منطقی از بسته‌های علمی، به‌طوری‌که منجر به یادگیری شود.

7. خلاقیت و نوآوری = توانایی کشف اجزاء و روابط پنهان از دید عمومی در باره یک موضوع و پدیده و بازسازی آن، براساس یافته‌های جدید؛ و به تعبیر دیگر، خلاقیت = تلاش معرفتی برای کشف اجزاء و روابط نهفته در شبکه هستی (انتقال به بحث تفصیلی در مورد خلاقیت)

8. مهارت = توانایی استفاده از اطلاعات، برای انجام صحیح، مستقل  و مکرر یک کار (انتقال به بحث تفصیلی در مورد مهارت‌محوری)

9. تحقیق = مراحل و ضوابط لازم برای کشف صحیح و تحلیل موجّه اطلاعات به هدف حل یک مساله؛ «تحقیق»، تولید اطلاعات است و نه جمع‌آوری اطلاعات تولیدشده قبلی. (انتقال به بحث تفصیلی در مورد روش تحقیق شبکه‌ای)

10. تدریس تفکرساز و مهارت‌افزا = فرآیند هدايت فراگير به‌‌سوي تشخيص مساله و فعال‌سازي تفکر او براي حل‌مساله، و اقدام عملی توسط فراگیر برای حل مساله در كلاس (شبیه‌سازی عملی فرآیند تولید علم و کاربرد علم)

11. کارگاه آموزشی = فراهم‌سازی محیط آموزشی برای اجرای عملی تولید مطالب مورد نظر توسط شرکت‌کنندگان؛ کارگاه آموزشی، فضای انتقال مطالب نیست، فضای تلاش برای تولید مطالب، با راهنمایی و هدایت و کنترل استاد است.

برنامه تفصیلی کارگاه

عنوان كارگاه: كارگاه آموزشي روش تدریس کارگاهی

موضوع كارگاه: آموزش شيوه تحصيل خلاق و مولّد علم (تفکرساز و مهارت‌محور)

هدف از كارگاه: ارتقاء مهارت اساتید برای تدریس‌هاي اثربخش (اثربخشي براي حل‌مساله در زندگي با استفاده از اطلاعات متون درسي)

استراتژي كارگاه: فعال‌سازی شرکت‌کنندگان در کارگاه برای تولید محتوا

شيوه اجرايي:

  1. دريافت برگه سوال
  2. تفكر فردي براي ارائه پاسخ به سوال
  3. بحث و گفتگوي گروهي و دست‌يابي به يك توافق گروهي
  4. مطالعه تطبیقی
  5. ارزيابي و نتيجه‌گيري
  6. تدوین و بسته بندی نتایج

برنامه عملياتي كارگاه:  شش روز، هر روز 3 جلسه دو ساعته (جمعا 36 ساعت)

انتظارات ازکارگاه: اميد است پس ازاين كارگاه، شركت‌كنندگان محترم:

  • بتوانند برای آسیب مرکزی موجود در فضای آموزش، راهبرد اصلاحی بدهند.
  • راهبرد فوق را به‌صورت قدم‌به‌قدم عملیاتی کنند.
  • تمایل به تغییر یا ارتقاء مستمر تدریس خود به تدریس کارگاهی پیدا کنند.
  • زمینه‌های مهارتيِ لازم برای تغییر فوق را كسب نمایند.

نكته: جلسات دقيقاً راس ساعات اعلام شده شروع و خاتمه مي‌يابد. (بدون حتي يك دقيقه تاخير) انشاءالله. 

برنامه تفصیلی محتوای کارگاه:

روز

جلسه

موضوع جلسه

سوال اصلي

جهت‎گيري اصلي

روز اول

جلسه اول و دوم و سوم

نگرش‌سازي / بررسي وضعيت موجود/ آسيب‌شناسي

بررسي هويت تدريس

(انتقال از نگرش موجود به نگرش مطلوب)

مگر تدريس‎ها چه اشكالي دارد كه به دنبال بهينه‌سازي هستيم؟

آسيب‌شناسي تدريس

در مورد آموزش معارف دين چه انتظاري از ما مي‎رود؟

يعني چه چيزهايي را بايد بتوانيم در طلاب ايجاد كنيم؟

مدرسين چه قابليت‎هايي براي اين ايجاد كردن بايد داشته باشند؟

تغيير نگرش نسبت به طلبگي از فردي كه مخزني از اطلاعات ديني است، به يك اسلام‌شناس و مشاور زندگي كه با علمِ خود حلال ‌مسائل زندگي و ارتقاء‌دهنده كيفيت آن است.

نگرش‌سازي / حركت به‌سمت وضعيت مطلوب/ شناخت نقطه مركزي در تغيير:

بررسي هويت فهم و يادگيري و دستيابي به شاخص يادگيري در فرآيند تدريس

1.     چرا خروجي سيستم اين چنين نيست؟

2.     تمام تلاش استاد براي اين است كه فراگير مطلب را «بفهمد» و «ياد بگيرد»، فهم و يادگيري چيست؟

استفاده از علم در عمل، علم براي زندگي دست‌يابي به تعريف مطلوب تدريس و متغير اصلي آن كه فهم و يادگيري است.

روز دوم

جلسه چهارم و  پنجم

راهبردسازي/ حركت به‌سمت وضعيت مطلوب/ بستر حركت

طراحي اوليه روش تدريس و دستيابي به الگوريتم كلي تدريس

چگونه اين قابليت‎ها را در خودمان و شاگردانمان ايجاد كنيم؟

در حال حاضر براي تدريس در كلاس چه مراحلي انجام مي‎دهيم؟ (پيش نياز براي فعاليت بعد)

به‌طور كلي تدريس در كلاس بايد چه مراحل حداقلي را طي كند؟

(بررسي قسمت «با.......» در فرمول تغيير)

آشنايي اوليه با شيوه آموزش فعال و اثربخش دست‎يابي به الگوريتم كلي تدريس

جلسه ششم

بررسي الگوريتم‎هاي مختلف تدريس

(بررسي تطبيقي روش‎هاي تدريس)

شيوه‌هاي مختلف تدريس كدامند و چه تفاوت‌هايي با هم دارند؟

دست‎يابي به الگوريتم‌هاي متفاوت در تدريس

روز سوم

جلسه هفتم

راهبردسازي/ حركت به‌سمت وضعيت مطلوب/ مسير اصلي

توليد الگوريتم روش تدريس فعال

براساس آموزه‌هاي دين

ايجاد تغيير از وضعيت موجود به وضعيت مطلوب با چه ابزاري؟

شيوه ارائه فعال چيست؟

الگوريتم اجرايي داخل كلاس را طراحي كنيد؟

دست‌يابي به روش كارگاهي (مراحل اجرا)

جلسه هشتم

راهبردسازي/ حركت به‌سمت وضعيت مطلوب/ ابزار مركزي

بررسی هویت طرح درس و تولید قالب «طرح درس فعال»

می‎خواهیم درس را به شیوه فعال تدریس کنیم قبل از حضور در کلاس چه تمیهداتی لازم است؟

طرح درس چیست؟

جلسه اول تدریس با جلسات بعد چه تفاوتی دارد؟

تولید قالب طرح درس

جلسه نهم

راهكارسازي/ مهارت‌هاي عملياتي براي تحقق وضعيت مطلوب

مهارت هدفگذاریِ اثربخش برای تدریس

نوشتن طرح درس نیازمند مهارت‎هایی است که استاد باید آنها را داشته باشد:

1-     چگونه هدفگذاري عملياتي براي اثربخشي تدريس داشته باشيم؟

زمينه‌سازي براي ايجاد مهارت هدف‎گذاريِ داراي شاخص‌هاي مهارتي

(در مقابل هدف‌گذاري‌هاي كلي)

روز چهارم

جلسه دهم و ویازدهم

مهارت سوال پردازی و طرح سوالات انگیزشی و ایجاد داربست‌هاي ذهنی

2-     چگونه مي‎توان سوال اثر بخش طراحي كرد؟

زمينه‌سازي براي ايجاد مهارت انگيزش و فعال‎سازي ذهن فراگير

دنباله روز چهارم

جلسه دوازدهم

مهارت تفکر برای حل مساله و توليد پاسخ به سوالات و  خلاقیت (توليد اطلاعات، نَه جمع‌آوري اطلاعات)

چگونه اطلاعات لازم را از درون موضوع استخراج كنيم؟ (فرض كنيد هيچ اطلاعاتِ قبلي راجع به موضوع وجود ندارد چه مي‌كنيد؟!)

زمينه‌سازي براي ايجاد مهارت توليد علم

روز پنجم

جلسه سيزدهم، چهاردهم و پانزدهم

مهارت فعال سازي مطالعه اكتشافي متن و بررسي‎هاي تطبيقي

چگونه حداكثر اطلاعات اثربخش را از متن درس با حداقل زمان به‎‎دست آوريم ؟

زمينه‌سازي براي ايجاد مهارتِ مطالعة اثربخش

مهارت تحلیل محتوای متن

چگونه هدف متن، نقطه ورود، مراحل، نتيجه و مركز ثقل متن و اينكه متن پاسخ به چه سوالاتي است به‎دست مي‎آيد؟

زمينه‌سازي براي ايجاد مهارت تحليل محتوا

مهارت طبقه‎بندي، ثبت و بازيابيِ اثر بخش اطلاعات درس

چگونه بايد حداكثر اطلاعات لازم در حداقل زمان بازيابي و تثبيت شود؟

مهارت‌ استفاده از نتايج تحليل محتوا

روز ششم

جلسات شانزدهم تا هجدهم

اجراي عملي طرح درس آماده شده در طول كارگاه

تكنيك‌هاي اجرايي در تدريس كارگاهي كدامند؟

ايجاد زمينه براي دست‌يابي به تكنيك‌هاي تدريس عملي كارگاهي

این کارگاه، در قالب سه روزه و یک واحدی نیز قابل اجراست. 

روش ارزيابي نهايي کارگاه: به‌صورت ارزيابي پوشه‌اي انجام خواهد شد يعني كليه فعاليت‌هاي فراگيران در کارگاه و خارج از کارگاه و سوالات ارزيابي نهايي امتياز خاص دارند و در نهايت معدل‌گيري مي‌شود:

1-   فعاليت كلاسي 100 امتياز (متشكل از: حضور سر دقيقه،تمركز در تفكر فردي، مشاركت در مباحثه و گفتگوي گروهي، ثبت و تدوين اطلاعاتكارگاه، مشاركت در جمع‌بندي و ارائه نظر گروهي – شش روز، هر روز سه جلسه، هر جلسه 5 امتياز + 10امتياز براي بسته‌بندي اطلاعات كارگاه در روز پنجم)

2-    مقالات 100 امتياز (پنج مقاله، هر مقاله 20 امتياز)

3-    ارزيابي نهايي حاوي سه سوال، هر سوال 100 امتياز(مقاله، طرح درس، گزارش كارگاه)

سوالات ارزیابی نهایی

کارگاه روش تدریس خلاق

1.   شما را به عنوان استاد موفقي معرفي مي‌كنند كه طرح تدریسی و راهبرد آموزشی داريد يعني فعال‌سازي ذهن با طرح سوالات كاربردي، حركت به‌سمت حل مساله و توليدفكر، ايجاد زمينة بررسي تطبيقي بين افكار خود و افكار صاحب كتاب يا منابع مربوطه، فعاليت لازم براي تثبيت و تكميل يادگيري را، به دقت و آگاهانه انجام مي‌دهيد؛ یک خبرنگار علمی فرهنگی، علاقمند به گفتگو با شما  مي‌شود و به ملاقات شما مي‌آيد. هنگام ورودِ او شما مشغول آماده‌سازیِ درسِ فرداي خود هستيد؛او تقاضا مي‌كند:

a. مشکل و آسیب مرکزی آموزش را توصیف کنید؛

b. راهبرد اصلاح وضعیت را ارائه دهید؛

c. راهکار عملی برای تحقق راهبرد فوق را مرحله‌به‌مرحله بیان کنید؛ چه توضيحاتي به او خواهيد داد؟ مشروح آنها را براي چاپ در نشريه "حوزه و پژوهش" و نشريه "تکنولوژی آموزشی" بنويسيد. 

2. يك نمونه از طرح درس تكميل شده خود را نيز ضميمه كنيد.  

3. گزارشي توصیفی از محتوا و شیوه‌ای که در این کارگاه دیده‌اید بنويسيد به‌طوری که اگر یک استاد بخواهد شیوة تدریس خود را تغییر دهد بتواندفرمول تغییر را از گزارش شما به‌دست بیاورد. 

توضيح: هر يك از 3سوال فوق + مجموعه فعاليت‌هاي كلاسي + مقالات شما، 100 امتياز دارد كه در نهايت معدل‌گيري خواهد شد و حد نصاب دريافت گواهينامه كارگاه "روش تدریس خلاق"، 80 از100 مي‌باشد لذا اميد است بزرگواران در ساختار و محتواي مواد امتحاني دقت لازم را مبذول دارند.

دو هفته پس از اتمام کارگاه فرصت دارید پاسخ‌ها به فرد معرفی شده از طرف معاونت آموزش تحویل داده شود.

امکان بررسی پاسخ‌هایی که تاریخ ارسال آنها بعد از زمان فوق باشد نخواهد بود. 

امید است همیشه به ‌لطف الهی در عافیت ظاهر و باطن مستدام باشید.

موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام

نمونه فضای کارگاه:

توضیحات تفصیلی در مورد روش تدریس تفکرساز و خلاق  +  قرارداد کارگاه + پرسشنامه ورودی کارگاه

ثبت نام

 

 

مشهد مقدس - چهارراه زرّینه - خیابان شهید محسن کاشانی - کاشانی۲۵ - تلفن05132285800 info@isin.ir