ویرایش یک NGO سازمان مردم نهاد، غیر سیاسی، غیر دولتی، غیر انتفاعی- با هویت حوزوی- تاسیس سال 1428/1386/2007
 
سه شنبه 19 آذر 1398
  Islamic Strategic Studies Institute  = www.isin.ir
موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام
 
   

 شما اینجا هستید : معاونت فرهنگی موسسه > دوره های تربیت مُبلغ موسسه > تربیت مدرس و مبلغ حکمت و عرفان

برنامه دوره تربیت مدرس و مبلغ حکمت وعرفان

بسم الله الرحمن الرحیم

موضوع بحث: برنامه آموزشی رشته حکمت و عرفان شیعی

مقصود از « حکمت و عرفان » که تعیین‌کننده رویکرد معرفتی مباحث می‌باشد چیست؟ اصلی ترین زاویه دید برای حرکت مثبت و تعالی‌بخش در زندگی در شبکه هستی چیست و چگونه به‌دست می‌آید؟   (انتقال به توضیحات محتوایی در مورد حکمت و عرفان)

توضیح:

هسته مرکزی ماموریت حوزه‌های علمیه، تامین علمی برای تحقق تمدن اسلام است؛ کشف ، فهم ، تبیین معارف دینی برای پیاده‌سازی در صحنه زندگی فردی و اجتماعی و تمدنی. از سوی دیگر در مبانی «دین‌شناسانه» قاعده‌ای با محتوای زیر مورد پذیرش متخصصین است: 

«تطابق تشریع با تکوین» یا به تعبیر دیگر «تبعیت اَحکام از مصالح و مفاسد واقعی»

بنابراین برای اینکه بتوان به فهم جامع و عملیاتی دین رسید، «هستی‌شناسی» ابزاری قدرتمند خواهد بود. (هستی‌شناسی = علم به ساختار و معادلات موجود در کلان هستی)

برنامه آموزشی دوره تربیت مدرس و مبلغ حکمت وعرفان:

(توضیح: در تدوین این برنامه آموزشی، کلیه برنامه‌های رشته‌های همسو در مراکز آموزشی حوزوی ودانشگاهی مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی، شورای عالی حوزه قم، دفتر تبلیغات، موردبررسی و تحلیل قرار گرفته و تلاش شده است تا قدمی به جلو برداشته و مزیت‌هایی نسبت به برنامه‌های موجود در کشور داشته باشد و امید است این تجربه به نام حوزه علمیه آستان مقدس علی‌ابن‌موسی‌الرضا علیه‌السلام ثبت گردد)

 ماده1) تعریف:

رشته تخصصی پیوسته سطح سه«حکمت و عرفان» عبارتست از : مقطع آموزشی‌ای که طلاب دیدگاه‌ها و تحلیل‌های عقلانی و شهودی دربارة شبکه هستی, خالق و مخلوقات، و بالخصوص انسان و موقعیت او در رابطه با خداوند و کلانِ هستی و زندگی را می‌آموزند.

رویکرد این رشته «حکمت وعرفان شیعی» است و قید «شیعی» به جهت تاکید بر ضرورت انطباق این دیدگاه‌هاو تحلیل‌ها با آموزه‌های قطعی کتاب و سنت معصومین علیهم‌السلام می‌باشد و اینکه فرضیه‌های بدون برهان عقل‌گرایان و تاویل‌های بدون اتکاء بر معصوم مردود است.

تمایز این تعریف با رشته تخصصی علم کلامِ شیعی این است که کلام شیعی نص‌محور و عقلگراست در حالیکه حکمت وعرفانِ شیعی عقل‌محور و نص‌گراست.

 ماده2) اهداف (شناختی، ومهارتی):

  1. 1.      توسعه و تعمیق شناخت نسبت به مبانی و مسائل علوم عقلی و شهودی, بر مبنای آموزه‌های شیعی
  2. 2.      بررسی منابع حکمت و عرفان اسلامی و ایجاد توان ارزیابی آنها براساس دیدگاه شیعی
  3. 3.      بررسی رویکردهای اصلی و رایج فلسفه و عرفان
  4. 4.      بررسی جریان‌های فکری انحرافی درفلسفه و عرفان در غرب و شرق
  5. 5.      ایجاد توان تحقیق تحلیلی و تطبیقی در رویکردهای فلسفی و عرفانی
  6. 6.      زمینه‌سازی برای جمع میان روش‌های مختلف معرفتی
  7. 7.      ایجاد توان پاسخگویی به شبهات معرفتی
  8. 8.      ایجاد زمینه تحقیقات اجتهادی در دوره سطح4 این رشته
  9. 9.      تحلیل آموزه‌های حِکمی و عرفانیِ فقهاء و مجتهدین متالّه
  10. 10.   ایجاد توان تدریس کتب مصوب آموزشی حوزه در علوم عقلی
  11. 11.   زمینه‌سازی برای تعالی اخلاقی ومعنوی طلاب

 ماده3) سیاست‌ها:(راهبردهای کلان اجرای این رشته)

  1. 1.      اهتمام به آموزش حکمت و عرفان شیعی فقاهتی براساس قرآن و سنت معصومین علیهم‌السلام
  2. 2.      پرهیز اکید از بیانات خطابی وسلیقه‌ای در تقریر آموزه‌های عرفانی
  3. 3.      تاکید بر آموزش پژوهش‌محور
  4. 4.      اهتمام به سنت‌های حوزوی
  5. 5.      تاکید بر استفاده از منابع اصیل ودست‌اول حکمت و عرفان شیعی از فقهاء متالّه
  6. 6.      تلاش برای تربیت محقق حکمت وعرفان شیعی
  7. 7.      اهتمام به تعالی اخلاقی و معنوی طلاب
  8. 8.      اهتمام به تربیت مبلغ پاسخگو به عرفان‌های کاذب
  9. 9.      اهتمام به نیازهای عینی جامعه درمسائل معنوی و فرهنگ دینی
  10. 10.   تاکید بر همگرایی برنامه و مدیریت آموزشی با فضای عمومی حوزه و برنامه‌های مصوب 

ماده 4) نظام آموزشی:

نظام آموزشی این رشته، پیوسته و سالی واحدی است، طول دوره 6 سال بدون احتساب پایان‌نامه می‌باشد. دروس به‌صورت حضوری و کارگاهی است و ارزیابی به‌صورت پوشه‌ای و مهارتی خواهد بود. 

ماده 5) شرایط پذیرش و ورود به دوره:

  1. دارابودن صلاحیت‌ها براساس آیین‌نامه مصوب حوزه
  2. دارابودن مدرک علمی سطح 2
  3. قبولی درآزمون ورودی و مصاحبه علمی

 ماده 6) برنامه آموزشی:

برنامه آموزشی سالیانه مرکز 10 ماه و هر ماه 25 روز وهر روز 8 ساعت کامل خواهد بود (درس، بحث، تمرین)

دراین برنامه فراگیر متعهد به شرکت روزانه 8 ساعت در برنامه صبح و بعدازظهر مرکز می‌باشد.

برنامه آموزشی این رشته:

1.      دروس فقه و اصول (صبح تا ظهر=100واحد)

2.      دروس تخصصی (حکمت و عرفان،بعدازظهرها = 195 واحد)

3.      دروس روشی 8 واحد

4.      پایان‌نامه در 10 واحد

5.      دروس پیش‌نیاز 45واحد 

جمعا 295 واحد

که 195 واحد دروس تخصصی در شش سال می‌باشد.

جدول دروس پیش‌نیاز:

عناوین دروس

تعداد و نوع واحد

ساعت حضوری

ساعت غیرحضوری

نوع درس

1.       منطق تخصصی (جوهرالنضید)

10 واحد نظری

160

0

پیشنیاز

2.       روش تحقیق تخصصی

3 واحد نظری و 2واحد عملی

48

64

پیشنیاز

3.       بدایه الحکمه

15 واحد نظری

240

0

پیشنیاز

4.       نهایه‌الحکمه

15 واحد نظری

240

0

پیشنیاز


جدول دروس تخصصی:

عناوین دروس

تعداد و نوع واحد

ساعت حضوری

ساعت غیرحضوری

نوع درس

1.       تاریخ فلسفه اسلامی

5 واحد نظری

80

0

تخصصي­

2.       حکمت تحلیلی1 (اصول فلسفه)

10 واحد نظری

160

0

تخصصي­

3.       حکمت تحلیلی2 (شرح منظومه سبزواری)

18 واحد نظری

288

0

تخصصی

4.       حکمت تحلیلی3 (اشارات)

15 واحد نظری

240

0

تخصصي­

5.       حکمت تحلیلی4 (حکمه‌الاشراق)

15واحد نظری

240

0

تخصصي­

6.       حکمت تحلیلی5 (الشواهدالربوبیه)

18واحد نظری

288

0

تخصصي

7.       فلسفه غرب

4 واحد نظری

64

0

تخصصي

8.       عرفان شیعی1 (تمهیدالقواعد)

15 واحد نظری

240

0

تخصصي

9.       تاریخ عرفان اسلامی

4 واحد نظری

64

0

تخصصي

10.    عرفان شیعی2 (مقدمه قیصری)

15 واحد نظری

240

0

تخصصي

11.    عرفان عملی و فلسفه در اخلاق

5 واحد نظری

80

0

تخصصي

12.    فلسفه در کلام قدیم و جدید

5 واحد نظری

80

0

تخصصي

13.    فلسفه در اصول فقه

3 واحد نظری

48

0

تخصصي

14.    فلسفه و عرفان در تفسیر

3 واحد نظری

48

0

تخصصي

15.    فلسفه و عرفان در روایات

3 واحد نظری

48

0

تخصصي

16.    فلسفه‌های مضاف

5 واحد نظری

80

0

تخصصي

17.    عرفان‌ تطبیقی (در اسلام و جهان)

5 واحد نظری

80

0

تخصصي

18.    روش تدریس حکمت و عرفان

2 واحد نظری و 1 واحد عملی

32

32

تخصصي

جدول هدف‌گذاری محتوایی دروس تخصصی:

ردیف

دروس اختصاصی

متن درسی

واحد

پیشنیاز

محتوای کلی

1.     

تاریخ فلسفه اسلامی

تاریخ فلسفه اسلامی، نصر

5

بدایه

بررسی مسائل و نظریات فلسفی و

رصد تغییرات در طول تاریخ فلسفه بشر

2.     

حکمت تحلیلی1

اصول فلسفه و روش رئالیسم،  علامه طباطبایی

10

نهایه

 

مهارت در تحلیل و لایه‌برداری از معادلات وجودی در شبکه هستی

و کشف کاربردهای تحلیل‌های مفهومی

 

3.     

حکمت تحلیلی2

شرح منظومه سبزواری

18

نهایه

بررسی توصیف‌ها و تبیین‌ها و تفسیرهای هستی‌شناسانه با رویکرد حکمت متعالیه

4.     

حکمت تحلیلی3

حکمت مشاء

(الاشارات)

15

نهایه

بررسی شیوه تحلیل‌های فلسفی در فلسفه مشاء

5.     

حکمت تحلیلی4

حکمت‌الاشراق سهروردی

(حکمه‌الاشراق)

15

نهایه

بررسی شیوه تحلیل‌های فلسفی در فلسفه اشراق

6.     

حکمت تحلیلی5

شواهد الربوبیه

18

نهایه

ایجاد مهارت در به‌کارگیری شیوه تحلیل‌های فلسفی در حکمت متعالیه

7.     

فلسفه غرب

نقد تفكر فلسفي غرب، ژيلسون

4

نهایه

آشنایی با شیوه تحلیل مسائل در جریانات فکری غربی

8.     

 

عرفان شیعی1

 

تمهیدالقواعد

15

نهایه

تحلیل مفاهیم پایه و مسائل عرفانی

9.     

تاریخ عرفان اسلامی

مبانی عرفان نظری یزدان‌پناه

تاریخ تصوف در اسلام، قاسم غنی

4

نهایه

بررسی مسائل و نظریات عرفانی و رصد تغییرات در تاریخ عرفان اسلامی

10. 

عرفان شیعی2

مقدمه قیصری

15

تمهیدالقواعد

 

مهارت در تحلیل مفاهیم و مسائل عرفانی

 

11. 

عرفان عملی و

فلسفه و عرفان در اخلاق

شرح منازل‌السائرین

و نمط نهم اشارات

و تهذیب‌الاعراق

5

نهایه

تحلیل مفاهیم پایه و مسائل عرفان‌عملی و کشف رابطه اخلاق و عرفان

 

 

12. 

فلسفه در کلام

بخش‌هایی از شوارق الالهام و

کلام جدید، خسرو پناه

3

نهایه

بررسی کاربرد مفاهیم و مسائل فلسفی در علم کلام قدیم و کلام جدید

13. 

فلسفه در اصول فقه

کتاب پیش‌فرض‌های فلسفی در علم اصول

و شرح کفایه کمپانی

3

نهایه

بررسی کاربرد مفاهیم و مسائل فلسفی در علم اصول فقه و اجتهاد

14. 

فلسفه و عرفان در تفسیر

بخش‌هایی از تفسیر المیزان و تفسیر صدرا

3

تمهید القواعد

 

بررسی کاربرد مفاهیم و مسائل فلسفی و عرفانی در علم تفسیر

15. 

فلسفه‌های مضاف

فلسفه علم‌ومعرفت‌شناسی

فلسفه روش‌شناسی

فلسفه فلسفه

فلسفه عرفان

فلسفه دین

فلسفه حقوق

فلسفه اخلاق

فلسفه سیاست

5

نهایه

بررسی کاربرد مفاهیم و مسائل فلسفی در تولید دستگاه‌های فکری و علمی و کاربردی

16. 

فلسفه و عرفان در روایات

کتاب قواعد عقلی در آیات

شرح اصول کافی صدرا

3

تمهید القواعد

مهارت تحلیل موجّه منطق گزاره‌های دین در دستگاه عقلانی و شهودی

17. 

عرفان‌ تطبیقی

(در اسلام و جهان)

آفتاب‌ها و سایه‌ها، دکتر فعالی

صوفیسم و تائویسم، ایزوتسو

 

5

تمهید القواعد و منازل السائرین

تحلیل نقاط تمایز عرفان شیعی فقاهتی با نحله‌های دیگر عرفان و تصوف در اسلام برای ایجاد توان پاسخگویی به شبهات

 آشنایی با نقاط تمایز عرفان شیعی فقاهتی با دیگر عرفان‌های شرقی و غربی برای ایجاد توان پاسخگویی به شبهات

 

195

 

ماده 7) شاخص‌ اصلی خروجی دوره:

فارغ‌التحصیل این رشته دراین مرکز، توانایی اقناع عقلانی و قلبی مخاطبین را نسبت به صحت و برتری آموزه‌های دین اسلام و مذهب تشیع و قرائت فقه جواهری، در برابر دیگر مکاتب و نحله‌ها و قرائت‌های شرقی و غربی، درون‌دینی و برون‌دینی دارد و در تهاجم معرفتی رقیب به جامعه اسلامی،دفاع معرفتی لازم را فعال می‌کند و در هجوم به فضای تاریک معرفت‌نمای رقبای جهانی،قدرت پاک‌سازی دارد.

ماده 8) شیوه ارزیابی:

ارزیابی فراگیر در این برنامه، به صورت ارزیابی پوشه‌ای و مهارتی است که برآیند امتیازهای او درفعالیت‌های کلاسی، پژوهشی، مقالات، سمینارها، و در نهایت به‌صورت مهارتی (مهارت پاسخ به شبهات، مهارت معنی‌سازی، مهارت بررسی تطبیقی و نقادی و مهارت تدریس) خواهدبود.

ثبت نام در دوره آموزشی

(انتقال به شاخص «احساس حضور خدا» دریافت فایل «بیانیه عرفان شیعی» + انتقال به بحث عرفان شیعی فقاهتی)

مباحث و مفاهیم کلیدی مرتبط به این بحث:

دین‌شناسی ، علوم و معارف اسلام ، حکمت و عرفان ، عرفان شیعی فقاهتی ، مُبلّغ حکمت و عرفان

 

 

مشهد مقدس - چهارراه زرّینه - خیابان شهید محسن کاشانی - کاشانی۲۵ - تلفن05132285800 info@isin.ir