ویرایش یک NGO سازمان مردم نهاد، غیر سیاسی، غیر دولتی، غیر انتفاعی- با هویت حوزوی- تاسیس سال 1428/1386/2007
 
شنبه 23 آذر 1398
  Islamic Strategic Studies Institute  = www.isin.ir
موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام
 
   

 شما اینجا هستید : محصولات موسسه  > کتاب های موسسه > زبان شناسی کاربردی حوزوی

تالیف کتاب زبان‌شناسی کاربردی حوزوی

بسم الله الرحمن الرحیم

موضوع بحث: « توصیف ایده تالیف کتاب زبان‌شناسی کاربردی حوزوی » 

مساله بحث: مباحث زبان‌شناسی چه کمکی به مباحث ادبیاتی و اصول فقهی در حوزه می‌کند؟ (ظرفیت‌شناسی زبان‌شناسی برای تحلیل‌های ادبیات عرب و اصول فقه)

فرضیه بحث: (این بحث، از طرح‌های آتی موسسه است)

1.  علت توجه به علم زبان‌شناسی: 

متن‌محوری در علوم و معارف حوزوی (به‌دلیل قرآن‌محوری و حدیث‌محوری)، و غنا و عمق ادبی کلمات و جملات به‌کار رفته در منابع دین، و فاصله ما با زبان مبدء در صدر اول نزول قرآن، سبب شده است تا تحلیل‌های زبانی، نقش بسیار حیاتی را در کشف نظر خداوند از منابع دین، ایفا کنند. کشف «معنا و منظور» شارع در علم فقه و اصول‌فقه، در علم تفسیر، در علم فقه‌الحدیث، هسته مرکزی این علوم به‌شمار می‌رود. تحلیل‌های زبانی، به وفور در این علوم به‌کار برده شده‌اند.

این ابزارهای زبانی و تحلیل زبانی، در ادبیات، منطق و اصول فقه، مورد بررسی و منضبط‌سازی و موجّه‌سازی قرار گرفته‌اند. تعلیل‌هایی که در کتب ادب عرب (در صرف، نحو و بلاغت) برای قواعد زبانی و طیفی از تغییرات در زبان، به‌کار می‌روند، از همین مقوله می‌باشند. این تعلیل‌ها به «تعلیل‌های بعد الوقوع» معروف هستند که سبب شده است در حدّ یک حدس تنزل پیدا کنند و اعتباراتی تکلّف‌آمیز تلقی شوند در حالی‌که قواعد زبانی اعتباریاتی هستند که منشاء انتزاع حقیقی دارند و هر فردی به‌هر نحوی که بخواهد نمی‌تواند قواعد بین‌الاذهانی را تحلیل و تبیین کند. علم زبان‌شناسی، قدرت کشف این منشاء انتزاع‌ها و قواعد حاکم بر زبان را فعال می‌کند.

2. زبان = تنظیم‌های ذهنی (متاثر از فضای روحی روانی) برای تنظیم دستگاه گویایی به‌جهت تولید جملات به‌منظور انتقال «معنی و منظور»،‌ با هدف ایجاد عکس‌العملی در مخاطب

3. قواعد زبانی = مجموعه قضایای اعتباری هستند که انتزاع شده از روابط علت‌و معلولی و تلازمی موجود میان مفاهیم و میان پدیده‌ها و تحت تاثیر ساختارهای ذهنی، روحی روانی، اجتماعی، طبیعی می‌باشند. (اعتباریات بعدالاجتماعی که دارای منشاء انتزاع حقیقی می‌باشند.)

4. علم زبان‌شناسی = بحث و بررسی پیرامون منشاء انتزاع قواعد زبانی و علت تغییر زبان و اختلاف زبان‌ها (علم توصیف و تبیین پدیده‌های زبانی)

5. شناخت ساختارهای ذهنی و ساختارهای روحی و ساختارهای طبیعی موثر در ذهن و روح و دستگاه گویایی، روح زبان‌شناسی است.

6. فقه‌اللغه = زبان‌شناسی زبان عربی

7. تمام جملات دارای زیرساخت و روساختی هستند که برای کشف معنی جمله باید زیرساخت را کشف کرد و نحوه تغییر به روساخت را تعلیل نمود.

8. نمونه مسائل زبان‌شناسی کاربردی حوزوی: 

منشاء پیدایش ریشه‌های کلمات، منشاء پیدایش وزن در کلمات و تغییرات وزنی، نحوه پیدایش جملات و رابطه هم‌نشینی و جانشینی در کلماتِ یک جمله، پدیده اِعراب و ربط آن با معنا و حالت‌های معنایی، پدیده لهجه‌ها و هویت لهجه فصیح، مناسب حروف با معانی، هویت اشتقاق، نحوه پیدایش گسترش‌ها در تعبیر، نحوه شکل‌گیری قاموس‌های لغت، مکاتب ادبی؛ قواعد تحلیل یک جمله برای کشف معنی، کیفیت کشف زیرساخت جملات (اصل‌ها) و علل تغییر از حالت اصل به حالت استعمال‌شده، نحوه تولید معنا و سطوح و لایه‌های معنایی و ...

مباحث و مفاهیم کلیدی مرتبط به این بحث: 

علوم حوزوی ، زبان‌شناسی ، معناشناسی ، بیولوژی نص ، نظریه‌های تفسیر متن

 

 

مشهد مقدس - چهارراه زرّینه - خیابان شهید محسن کاشانی - کاشانی۲۵ - تلفن05132285800 info@isin.ir