ویرایش یک NGO سازمان مردم نهاد، غیر سیاسی، غیر دولتی، غیر انتفاعی- با هویت حوزوی- تاسیس سال 1428/1386/2007
 
سه شنبه 19 آذر 1398
  Islamic Strategic Studies Institute  = www.isin.ir
موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام
 
   

 شما اینجا هستید : محصولات موسسه  > کتاب های موسسه > ترجمه بلاغی قرآن ، روایات و ادعیه

قرآن، حدیث و ترجمه تفسیری (ایده تولید ترجمه بلاغی منابع دین)

بسم الله الرحمن الرحیم

موضوع بحث: قرآن، حدیث و ترجمه تفسیری - « توصیف ایده تالیف ترجمه‌های بلاغی منابع دین» 

مساله بحث: چگونه می‌توان علاوه بر فهم اولیه در مخاطب آیات و روایات و ادعیه، حسّ او را نیز فعال کرد؟

فرضیه بحث: (این بحث، از طرح‌های آتی موسسه است)

1.  ترجمه = تلاش برای همسانی تاثیر متن مبدء با متن مقصد در مخاطب.

2.ترجمه بلاغی = آشکارسازی موقعیت و مقتضی حال موجود در متن مبدء، در متن مقصد.

3. در ترجمه بلاغی علاوه بر انتقال معنی مورد نظر متکلم، حال و احساسی که مورد نظر او بوده است نیز باید منتقل شود (انتقال معانی ثوانی)

4. ترجمه‌های موجود،‌ یا ترجمه صرفی هستند (تحت‌اللفظی) یا ترجمه نحوی (براساس ترکیب جلمه) و هیچ‌کدام براساس سیاق و زمینه متن، ترجمه نشده‌اند.

5. برخی افراد این‌گونه ترجمه را «ترجمه تفسیری» می‌دانند ولی از آنجایی‌که «تفسیر» یعنی آشکارسازی لوازم دلالت‌های مطابقی و دلالت های التزامی بعلاوه علل اربعی که هر جمله می‌تواند داشته باشد (علت فاعلی، مادی، صوری، غایی برای حملی که میان موضوع و محمول در هر آیه وجود دارد) ولی ترجمه بلاغی به دلالت مطابقی کل جمله (نه دلالت مطابقی تک‌تک کلمات) می‌پردازد، لذا ترجمه بلاغی، از جنس «تفسیر» نیست. (انتقال به فایل درسنامه ترجمه بلاغی)

نمونه‌‌های اولیه از ترجمه بلاغی: 

ترجمه عنوان «علل الشرایع» که نام کتابی از شیخ صدوق رحمه‌الله‌علیه است = فلسفه احکام 

ترجمه عنوان «بحارالانوار» که نام دائره‌المعارف حدیثی است که علامه مجلسی رحمه‌الله‌علیه جمع آوری کرده است = دریاهای نور 

اذكار نماز با ترجمه بلاغی: 

اَللهُ اَكْبَرُ

خدابي‌نهايت است

وبرتر از اينكه شكل و صورتي داشته باشد و بتوان او را با ذهن تصور كرد.


بِسمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ(1)

الْحَمْدُللَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ(2) الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ(3) مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ(4) إِيَّاك نَعْبُدُ وَ إِيَّاك نَستَعِينُ(5) اِهْدِنَاالصرَاط الْمُستَقِيمَ(6) صِراط الَّذِينَ أَنْعَمْت عَلَيْهِمْ غَيرِ الْمَغْضوبِ عَلَيْهِمْ وَ لا الضالِّينَ(7)

با ياد خدايي كه رحمت او در دنيا و آخرت گسترش دارد شروع مي‌كنم(1)

تمام كمالات و ستايش‌ها فقط مخصوص خداست، خدايي كه همه هستي را مديريت مي‌كند(2) خدايي كه رحمت او در دنيا به همه انسان‌ها مي‌رسد و در آخرت فقط مخصوص مومنين است(3) خدايي كه در روز قيامت حكم حكم اوست(4)

اي خدايي كه اين‌چنين هستي فقط تو را مي‌پرستم و فقط از توكمك مي‌خواهم(5) ما را به راهي هدايت كن كه به تو می‌رسد (6) راه كساني كه به آنها نعمتِ ارتباط با خود را داده‌اي؛ نه راه كساني كه حق را فهميدند ولي قبول نكردند ودر نتيجه تو نسبت به آنها غضب كردي؛ و نه راه كساني كه با غير تو ارتباط برقراركردند و در نتيجه گمراه شدند. (7)


بِسمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ‏(1)

قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ(2) اللَّهُ الصمَدُ(3) لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ(4) وَ لَمْ يَكُن لَّهُ كفُواً أَحَدُ(5)

اي پيامبر به مردم اين مطلب را برسان:

حقيقت اين است كه خدا بي‌نهايت و يگانه است(2) خدا بي‌نيازاست و همه جا را پُر كرده است(3) از چیزی درست نشده است و مخلوقات را نیز نزاییده است (4)و همتا هم ندارد.(5)


سُبْحَانَ رَبّيَ العَظِيمِ و بَحَمْدِهِ

با تمام وجود مي‌گويم كه: خداي بزرگِ من، هيچ نقصي ندارد بلكه همه كمالات و خوبي‌ها را دارد. 

سُبْحَانَ رَبّيَ الاَعْلَي و بَحَمْدِهِ

با تمام وجود مي‌گويم كه: خداي من كه برترين است، هيچ نقصي ندارد بلكه همه كمالات و خوبي‌ها را دارد.


 اَشْهَدُاَنْ لا اِلَه اِلاّ اللهُ، وَحْدَهُ لاشَرِيكَ لَهُ، وَ اَشْهَدُ اَنَّ مُحَمَّداًعَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ، اَللّهُمَّ صَلِّي عَلَي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ

با تمام وجود باور دارم و اين باور را اعلام مي‌كنم كه: هيچ معبودي جز «الله» نيست، فقط اوست و هيچ همراه و هم‌رتبه‌اي ندارد؛

با تمام وجود باور دارم و اين باور را اعلام مي‌كنم كه: «محمد»بندة اين خداست و پيام‌آور او براي من است؛

خدايا بر محمد و خاندانش خير و رحمت و بركتِ بيش از پيش قرار بده.


السَّلاَمُ عَلَيْكَ اَيُّهَا النَّبِيُّ وَ رَحْمَهُ اللهِ وَ بَرَكَاتُهُ، السَّلاَمُ عَلَيْنَا وَ عَلَي عِبَادِاللهِ الصَّالِحِينَ، السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَهُ اللهِ وَ بَرَكَاتُهُ

اي پيامبرِ خدا، سلام؛ رحمت و بركت خداوند بر تو باد؛

سلام بر ما و بندگاني كه رفتارهاي درست دارند؛

سلام بر شما پيامبران و اولياء‌خدا و ملائكة الهي، و رحمت وبركات خداوند بر شما باد.

ترجمه اولیه‌ای از سوره عم‌یتسائلون:

آیات

ترجمه بلاغی

ترجمه عادی موجود (مکارم)

بسم الله الرحمن الرحیم

عَمَّ يَتَسَاءَلُونَ(1)

عَنِ النَّبَإِ الْعَظِيمِ(2)

الَّذِى هُمْ فِيهِ مخُْتَلِفُونَ(3)

كلاََّ سَيَعْلَمُونَ(4)

ثُمَّ كلاََّ سَيَعْلَمُونَ(5)

 

 

 

 

أَ لَمْ نجَْعَلِ الْأَرْضَ مِهَادًا(6)

وَ الجِْبَالَ أَوْتَادًا(7)

وَ خَلَقْنَاكمُ‏ْ أَزْوَاجًا(8)

وَ جَعَلْنَا نَوْمَكمُ‏ْ سُبَاتًا(9)

وَ جَعَلْنَا الَّيْلَ لِبَاسًا(10)

وَ جَعَلْنَا النهََّارَ مَعَاشًا(11)

وَ بَنَيْنَا فَوْقَكُمْ سَبْعًا شِدَادًا(12)

وَ جَعَلْنَا سِرَاجًا وَهَّاجًا(13)

وَ أَنزَلْنَا مِنَ الْمُعْصِرَاتِ مَاءً ثجََّاجًا(14)

لِّنُخْرِجَ بِهِ حَبًّا وَ نَبَاتًا(15)

وَ جَنَّاتٍ أَلْفَافًا(16) 

إِنَّ يَوْمَ الْفَصْلِ كاَنَ مِيقَاتًا(17)

يَوْمَ يُنفَخُ فىِ الصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْوَاجًا(18)

وَ فُتِحَتِ السَّمَاءُ فَكاَنَتْ أَبْوَابًا(19)

وَ سُيرَِّتِ الجِْبَالُ فَكاَنَتْ سَرَابًا(20)

إِنَّ جَهَنَّمَ كاَنَتْ مِرْصَادًا(21)

لِّلطَّاغِينَ مََابًا(22)

لَّبِثِينَ فِيهَا أَحْقَابًا(23)

لَّا يَذُوقُونَ فِيهَا بَرْدًا وَ لَا شَرَابًا(24)

إِلَّا حَمِيمًا وَ غَسَّاقًا(25)

 

 جَزَاءً وِفَاقًا(26)

إِنهَُّمْ كَانُواْ لَا يَرْجُونَ حِسَابًا(27)

وَ كَذَّبُواْ بَِايَاتِنَا كِذَّابًا(28)

وَ كلُ‏َّ شىَ‏ْءٍ أَحْصَيْنَاهُ كِتَابًا(29)

فَذُوقُواْ فَلَن نَّزِيدَكُمْ إِلَّا عَذَابًا(30)

 

 إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ مَفَازًا(31)

حَدَائقَ وَ أَعْنَابًا(32)

وَ كَوَاعِبَ أَتْرَابًا(33)

وَ كَأْسًا دِهَاقًا(34)

لَّا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا وَ لَا كِذَّابًا(35)

جَزَاءً مِّن رَّبِّكَ عَطَاءً حِسَابًا(36)

رَّبّ‏ِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ مَا بَيْنهَُمَا الرَّحْمَانِ  لَا يمَْلِكُونَ مِنْهُ خِطَابًا(37)

 يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلَئكَةُ صَفًّا  لَّا يَتَكلََّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمَانُ وَ قَالَ صَوَابًا(38)

ذَالِكَ الْيَوْمُ الحَْقُّ  فَمَن شَاءَ اتخََّذَ إِلىَ‏ رَبِّهِ مََابًا(39)

 

 

 

 

 

 إِنَّا أَنذَرْنَاكُمْ عَذَابًا قَرِيبًا يَوْمَ يَنظُرُ الْمَرْءُ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ وَ يَقُولُ الْكاَفِرُ يَالَيْتَنىِ كُنتُ تُرَابَا(40)

بسم الله الرحمن الرحیم

مردم راجع به چه چیزی مشغول پرس‎وجو از یکدیگر هستند؟! در مورد یک خبر بسیار مهم:

«واقعی بودنِ دنیای بعد از مرگ و حاضر شدن در برابر خداوند و مواجه شدن با نتایج اعمال!»،

چیزی که بعضی از مردم قبول دارند و بعضی قبول ندارند و انکار می‎‎کنند، اما انکارِ این افراد اصلا قابل قبول نیست، خیلی زود واقعی بودن آن را خواهند فهمید! قدری بیشتر دقت کنید! واقعا این انکار قابل قبول نیست و اینها واقعی بودنِ جهان پس از مرگ و حضور در برابر خداوند و روبرو شدن با نتایج اعمالشان را بزودی خواهند فهمید.

چطور می‎توانند قدرت ما بر دوباره زنده کردن را انکار کنند مگر ما کره زمین را برای آنها مکانی برای زندگی با تمام امکانات و با آرامش قرار ندادیم؟! مگر ما تلاطم و فشارهای درون زمین را با درست کردنِ کوه‎ها مهار نکردیم؟!

ما شما انسان‎ها را به‎صورت مرد و زن خلق کردیم تا تنها زندگی نکنید و مونس هم باشید! خواب را برای شما قرار دادیم تا تجدید قوا کنید؛ شب را مثل لباسی که سبب حفظ و راحتی شماست قرار دادیم و روز را زمان مناسبی برای کار و تلاش؛

ما هفت طبقه آسمان مستحکم بالای سر شما درست کردیم، خورشید را مثل چراغی درخشان قرار دادیم و از ابرهای بارانی آب فراوان برای شما فرستادیم تا دانه‎ها و گیاهان را از دل خاک برویانیم و باغ‎های پُردرخت درست کنیم.


اینها همه نشانه‎های قدرت ماست پس شک نکنید که می توانیم شما را پس از مرگ، زنده کنیم و وعده‎گاه ما با شما در جهانِ پس از مرگ، واقعی است؛ در جهانی که خوب و بد از هم جدا می‎شوند، در جهانی که پس از به‎صدا درآمدنِ شیپورِ پایانِ دنیا برپا می‎شود و شما انسان‎ها گروه‎گروه به پیشگاه خداوند می‎آیید؛ در آن روز آسمان به‎صورت درب‎های بازِ به‎سوی جهان آخرت خواهد بود؛ و کوه‎ها مثل سرابی در تلاطم خواهند بود؛

در آن روز جهنم، به‎دنبال شکارِ افراد سرکش است و آنها را در خود فرو می‎برد و قرن‎ها در آن به‎سر خواهند برد؛ آنها در جهنم کوچک‎‎ترین راحتی نخواهند داشت و چیزی جز آبی جوشان و کثیف از گلوی آنها پایین نخواهد رفت؛

البته این مجازاتی کاملا برابر با اَعمالِ ناشایست آنهاست؛ آنها هنگامی که مشغول گناه بودند اصلا به فکر حساب و کتاب روز قیامت نبودند و نشانه‎هایی را که برای متوجه شدنِ آنها می‎فرستادیم اصلا باور نکردند اما ما تمام افکار و اعمال آنها را به‎دقت ثبت و ضبط کردیم.

پس ای گردن‎کشان حالا باید نتیجه اعمالتان را بچشید و در جایی قرار بگیرید که هر چه می‎گذرد چیزی جز درد و رنج بر شما افزوده نمی‎شود.

اما کسانی که درست‎کار بودند نجات و پیروزی‎ای بزرگ در انتظار آنهاست؛ باغ‎هایی سرسبز، انواع میوه‎ها، همسرانی زیبا، جام‎هایی پر از شراب بهشتی.

درست‎کاران در اینجا با هیچ چیز بیخود و بی‎فایده‎ و هیچ توهم و خیالی روبرو نمی‎شوند، و البته این پاداشی بزرگ از طرف خداست که براساس حساب و کتابِ دقیقِ او عنایت شده است، خدایی که با مهربانیِ تمام، مدیریت آسمان‎ها و زمین و هر چه در این هستی است را به‎عهده دارد و چنان عادلانه و دقیق عمل می‎کند که کسی توان چون‎وچرا کردن با او را ندارد.

روز قیامت، روزی است که سلطانِ تمام ارواح به‎همراه تمام فرشتگان در برابر خداوند به‎صف می‎ایستند و جز با اجازه خداوند کسی توان سخن گفتن ندارد و هنگامی که به او اجازه داده می‎شود تا در محضر خداوند سخن بگوید جز حقایق و واقعیت‎ها را نخواهد گفت.

اگر قرار باشد روزی را در تمام هستی به‎عنوان «روزِ حقیقت‎ها» معرفی کنند قطعا هیچ روزی سزاوارتر از روز قیامت نیست؛

حال که سرنوشت بدکاران و درست‎کاران را دانستید موقع انتخاب است، مسیر زندگی و سرنوشت خود را برای هنگام روبرو شدن با خدا انتخاب کنید؛

ما هشدارهای لازم نسبت به مجازات قریب‎الوقوعِ اعمال نادرست را دادیم؛ به روز قیامت فکر کنید که در آن هر کسی با نتیجه رفتارهای خودش روبرو خواهد شد و کسانی که باور نکردند چنین روزی هست وقتی با آن مواجه می‎شوند خواهند گفت: «ای کاش که اصلا آفریده نشده بودیم و خاکی بیش نبودیم و امروز در محضر خداوند حاضر نمی‎شدیم!»

بسم الله الرحمن الرحیم

آنها از چه چيز از يكديگر سؤال مى‏كنند؟! (1)

از خبر بزرگ و پراهميّت (رستاخيز)! (2)

همان خبرى كه پيوسته در آن اختلاف دارند! (3)

چنين نيست كه آنها فكر مى‏كنند، و بزودى مى‏فهمند! (4)

باز هم چنين نيست كه آنها مى‏پندارند، و بزودى مى‏فهمند (كه قيامت حق است)! (5)

 

 

 آيا زمين را محل آرامش (شما) قرار نداديم؟! (6)

و كوه‏ها را ميخهاى زمين؟! (7)

و شما را بصورت زوجها آفريديم! (8)

و خواب شما را مايه آرامشتان قرار داديم، (9)

و شب را پوششى (براى شما)، (10)

و روز را وسيله‏اى براى زندگى و معاش! (11)

و بر فراز شما هفت (آسمان) محكم بنا كرديم! (12)

و چراغى روشن و حرارت‏بخش آفريديم! (13)

و از ابرهاى باران‏زا آبى فراوان نازل كرديم، (14)

تا بوسيله آن دانه و گياه بسيار برويانيم، (15)

و باغهايى پردرخت! (16)

 (آرى) روز جدايى، ميعاد همگان است! (17)

روزى كه در «صور» دميده مى‏شود و شما فوج فوج (به محشر) مى‏آييد! (18)

و آسمان گشوده مى‏شود و بصورت درهاى متعددى درمى‏آيد! (19)

و كوه‏ها به حركت درمى‏آيد و بصورت سرابى مى‏شود! (20)

مسلّماً (در آن روز) جهنّم كمينگاهى است بزرگ، (21)

و محل بازگشتى براى طغيانگران! (22)

مدّتهاى طولانى در آن مى‏مانند! (23)

در آنجا نه چيز خنكى مى‏چشند و نه نوشيدنى گوارايى، (24)

جز آبى سوزان و مايعى از چرك و خون! (25)

اين مجازاتى است موافق و مناسب (اعمالشان)! (26)

چرا كه آنها هيچ اميدى به حساب نداشتند، (27)

و آيات ما را بكلى تكذيب كردند! (28)

و ما همه چيز را شمارش و ثبت كرده‏ايم! (29)

پس بچشيد كه چيزى جز عذاب بر شما نمى‏افزاييم! (30)

 مسلّماً براى پرهيزگاران نجات و پيروزى بزرگى است: (31)

باغهايى سرسبز، و انواع انگورها، (32)

و حوريانى بسيار جوان و هم‏سن و سال، (33)

و جامهايى لبريز و پياپى (از شراب طهور)! (34)

در آنجا نه سخن لغو و بيهوده‏اى مى‏شنوند و نه دروغى! (35)

اين كيفرى است از سوى پروردگارت و عطيه‏اى است كافى! (36)

همان پروردگار آسمانها و زمين و آنچه در ميان آن دو است، پروردگار رحمان! و (در آن روز) هيچ كس حق ندارد بى اجازه او سخنى بگويد (يا شفاعتى كند)! (37)

روزى كه «روح» و «ملائكه» در يك صف مى‏ايستند و هيچ يك، جز به اذن خداوند رحمان، سخن نمى‏گويند، و (آن گاه كه مى‏گويند) درست مى‏گويند! (38)

آن روز حق است هر كس بخواهد راهى به سوى پروردگارش برمى‏گزيند! (39) 

و ما شما را از عذاب نزديكى بيم داديم! اين عذاب در روزى خواهد بود كه انسان آنچه را از قبل با دستهاى خود فرستاده مى‏بيند، و كافر مى‏گويد: «اى كاش خاك بودم (و گرفتار عذاب نمى‏شدم)!» (40)

ترجمه بلاغی زیارت امین‌الله:

متن زیارت

ترجمه پیشنهادی

بسم الله الرحمن الرحیم

السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا أَمِينَ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ وَ حُجَّتَهُ فِي عِبَادِهِ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا أَمِيرَالْمُؤْمِنِينَ

 

 أَشْهَدُ أَنَّكَ جَاهَدْتَ فِي اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ وَ عَمِلْتَ بِكِتَابِهِ وَ اتَّبَعْتَ سُنَّةَ نَبِيِّهِ صلی‌الله‌علیه‌وآله حَتَّى دَعَاكَ اللَّهُ إِلَى جِوَارِهِ وَ قَبَضَكَ إِلَيْهِ بِاخْتِيَارِهِ وَ أَلْزَمَ أَعْدَاءَكَ الْحُجَّةَ مَعَ مَا لَكَ مِنَ الْحُجَجِ الْبَالِغَةِ عَلَى جَمِيعِ خَلْقِهِ

 

 

 

اللَّهُمَّ فَاجْعَلْ نَفْسِي مُطْمَئِنَّةً بِقَدَرِكَ رَاضِيَةً بِقَضَائِكَ مُولَعَةً بِذِكْرِكَ وَ دُعَائِكَ مُحِبَّةً لِصَفْوَةِ أَوْلِيَائِكَ مَحْبُوبَةً فِي أَرْضِكَ وَ سَمَائِكَ

 

 

 

 

 

صَابِرَةً عَلَى نُزُولِ بَلَائِكَ مُشْتَاقَةً إِلَى فَرْحَةِ لِقَائِكَ مُتَزَوِّدَةً التَّقْوَى لِيَوْمِ جَزَائِكَ مُسْتَنَّةً بِسُنَّةِ أَوْلِيَائِكَ مُفَارِقَةً لِأَخْلَاقِ أَعْدَائِكَ مَشْغُولَةً عَنِ الدُّنْيَا بِحَمْدِكَ وَ ثَنَائِكَ

 

 

 

 

اللَّهُمَّ إِنَّ قُلُوبَ الْمُخْبِتِينَ إِلَيْكَ وَالِهَةٌ وَ سُبُلَ الرَّاغِبِينَ إِلَيْكَ شَارِعَةٌ وَ أَعْلَامَ الْقَاصِدِينَ إِلَيْكَ وَاضِحَةٌ وَ أَفْئِدَةَ الْعَارِفِينَ مِنْكَ فَازِعَةٌ وَ أَصْوَاتَ الدَّاعِينَ إِلَيْكَ صَاعِدَةٌ وَ أَبْوَابَ الْإِجَابَةِ لَهُمْ مُفَتَّحَةٌ وَ دَعْوَةَ مَنْ نَاجَاكَ مُسْتَجَابَةٌ

 

 

 

 

 

 

وَ تَوْبَةَ مَنْ أَنَابَ إِلَيْكَ مَقْبُولَةٌ وَ عَبْرَةَ مَنْ بَكَى مِنْ خَوْفِكَ مَرْحُومَةٌ وَ الْإِغَاثَةَ لِمَنِ اسْتَغَاثَ بِكَ مَوْجُودَةٌ وَ الْإِعَانَةَ لِمَنِ اسْتَعَانَ بِكَ مَبْذُولَةٌ وَ عِدَاتِكَ لِعِبَادِكَ مُنْجَزَةٌ وَ زَلَلَ مَنِ اسْتَقَالَكَ مُقَالَةٌ وَ أَعْمَالَ الْعَامِلِينَ لَدَيْكَ مَحْفُوظَةٌ وَ أَرْزَاقَكَ إِلَى الْخَلَائِقِ مِنْ لَدُنْكَ نَازِلَةٌ وَ عَوَائِدَ الْمَزِيدِ إِلَيْهِمْ وَاصِلَةٌ وَ ذُنُوبَ الْمُسْتَغْفِرِينَ مَغْفُورَةٌ وَ حَوَائِجَ خَلْقِكَ عِنْدَكَ مَقْضِيَّةٌ وَ جَوَائِزَ السَّائِلِينَ عِنْدَكَ مُوَفَّرَةٌ وَ عَوَائِدَ الْمَزِيدِ مُتَوَاتِرَةٌ وَ مَوَائِدَ الْمُسْتَطْعِمِينَ مُعَدَّةٌ وَ مَنَاهِلَ الظِّمَاءِ مُتْرَعَةٌ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اللَّهُمَّ فَاسْتَجِبْ دُعَائِي وَ اقْبَلْ ثَنَائِي وَ اجْمَعْ بَيْنِي وَ بَيْنَ أَوْلِيَائِي بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ عَلِيٍّ وَ فَاطِمَةَ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ إِنَّكَ وَلِيُّ نَعْمَائِي وَ مُنْتَهَى مُنَايَ وَ غَايَةُ رَجَائِي فِي مُنْقَلَبِي وَ مَثْوَاي‏.

بسم الله الرحمن الرحیم

ای کسی که بار امانت خداوند در دنیا را به‌عهده داری و دلیل و مدرک او در میان بندگانش هستی، سلام!

ای کسی که نَه فقط مومن، بلکه سرورِ تمام مومنین هستی، سلام!

با تمام وجودم اعلام می‌کنم تو برای تحقق رضای خدا، همان‌گونه که شایستة اوست تلاش کردی؛ و در این مسیر طبق قرآن عمل نمودی و براساس فرهنگ پیامبرش قدم برداشتی؛ و لحظه‌ای توقف نکردی تا اینکه خداوند تو را به بارگاه خود فراخواند و طبق مصلحتش نزد خود بُرد، و با دلائل و مدارک بسیار روشنی که برای هدایت تمام مردم داشتی، خداوند دشمنانت را در وضعیتی قرار داد که نتوانند هیچ عذری برای عدم پیروی از حق بیاورند.

خدایا!

روح مرا به‌گونه‌ای قرار بده که:

نسبت به سرنوشتی که رقم زده‌ای، آرام و با اطمینان باشد،

نسبت به اراده و تصمیمی که گرفته‌ای راضی و خشنود باشد،

نسبت به یاد و خاطره‌ات و التماس به درگاهت، پرجوش و حرارت باشد،

عاشق دوستان خاص و خالص تو باشد،

مورد پسند اهل زمین و آسمان باشد،

در برابر امتحان تو اهل تحمل و بردباری باشد،

با تمام وجود مشتاق دیدارِ شورانگیز تو باشد،

تقوی را برای روز حساب و کتاب تو آماده کرده باشد،

براساس شیوه زندگیِ دوستان تو، زندگی کند،

طرز رفتار دشمنان تو الگوی او نباشد،

آنقدر در توجه به کمالات تو غرق باشد که مجال دلبستگی به دنیا پیدا نکند.

خدایا!

قلب کسانی که عظمت تو را حسّ می‌کنند و خود را دربرابر تو هیچ می‌بینند، سرگشته و حیران است،

راه‌های گوناگون برای کسانی که لقاء تو را می‌خواهند، آماده و مهیاست،

علامت‌های لازم برای کسانی که تصمیم به حرکت به‌سوی تو گرفته‌اند، کاملا آشکار و روشن است،

دل آشنایان خاصِ تو از اینکه مبادا کوتاهی کنند در هراس است،

صدای التماس‌کنندگانِ به درگاهت، در آسمان طنین انداخته است،

درهای عنایت تو برای پاسخ به تقاضای آنها، باز و آماده است،

درخواست کسی که راز دلش را به تو بگوید، برآورده می‌شود،

پشیمانی و بازگشت گنهکاری که به‌سوی تو می‌آید مورد پذیرش قرار می‌گیرد،

قطرات اشک کسی که از ترس مجازات تو بر زمین می‌چکد، موجب ریزش رحمت تو می‌گردد،

نجات‌بخشیِ تو برای کسی که فریاد نجات‌خواهی او بلند است، آماده و حاضر است.

 یاری‌رسانیِ تو برای کسی که کمک می‌خواهد، در دسترس است،

وعده‌های تو به بندگانت قطعی‌ است،

کسی که از تو طلب عفو می‌کند، خطای خود را بخشیده شده خواهد یافت،

تمام کارها و رفتارهای مردم، با تمام خصوصیاتش در دفتر تو ثبت و ضبط است،

رزق و روزیِ مردم، بدون هیچ وقفه‌ای، از گنجینه‌های تو سرازیر است،

و علاوه بر آن، عنایات بیشتر و بیشتر از جانب تو دائما به آنها می‌رسد،

]خدایا! در درگاه تو[،

گناهانِ کسانی که طلب بخشش می‌کنند، مورد بخشش قرار دارد،

نیازمندی‌های تمام مخلوقات، به‌طور کامل تامین شده است،

پاداش‌ کسانی که فقط در پیشگاه تو دست‌ِ فقر و نیاز دراز می‌کنند، سرشار است،

سفره‌های مورد نیاز برای کسانی که طالب رشد هستند آماده است،

چشمه‌های آب گوارا برای تشنگان حقیقت، لبریز است.

خدایا!

تو را به حق محمد و علی و فاطمه و حسن و حسین قسم می‌دهم که:

در خواست مرا بپذیر،

تمجید مرا از عظمت و بزرگی‌ات قبول کن،

مرا به سرورانم ملحق کن،

تو صاحب واقعی نعمت‌هایی هستی که به من داده‌ای،

وقتی به‌سوی تو بازمی‌گردم و در آخرت زندگی را شروع می‌کنم تو اوج آرزو و نهایت امید من هستی.

نمونه ترجمه روایت از ابتدای کتاب مکاسب:

متن روایت اول کتاب مکاسب

ترجمه پیشنهادی

بسم الله الرحمن الرحیم

عن مولانا الصادق علیه‌السلام حيث سئل من معايش العباد فقال:

 

جميع المعايش كلها من وجوه المعاملات فيما بينهم مما يكون لهم فيه المكاسب أربع جهات و يكون فيها حلال من جهة و حرام من جهة فأول هذه الجهات الأربع الولاية ثم التجارة ثم الصناعات ثم الاجارات

 

 

 

و الفرض من الله تعالى على العباد في هذه المعاملات الدخول في جهات الحلال و العمل بذلك و اجتناب جهات الحرام منها فإحدى الجهتين من الولاية ولاية ولاة العدل الذين أمر الله بولايتهم على الناس و الجهة الأخرى ولاية ولاة الجور

 

 

فوجه الحلال من الولاية ولاية الوالي العادل‌ و ولاية ولاته بجهة ما أمر به الوالي العادل بلا زيادة و نقيصة فالولاية له و العمل معه و معونته و تقويته حلال محلل و أما وجه الحرام من الولاية فولاية الوالي الجائر و ولاية ولاته و العمل لهم و الكسب لهم بجهة الولاية معهم حرام محرم معذب فاعل ذلك على قليل من فعله أو كثير لأن كل شي‌ء من جهة المعونة له معصية كبيرة من الكبائر و ذلك أن في ولاية والي الجائر دروس الحق كله و إحياء الباطل كله و إظهار الظلم و الجور و الفساد و إبطال الكتب و قتل الأنبياء و هدم المساجد و تبديل سنة الله و شرائعه فلذلك حرم العمل معهم و معونتهم و الكسب معهم إلا بجهة الضرورة نظير الضرورة إلى الدم و الميتة

و أما تفسير التجارات في جميع البيوع و وجوه الحلال من وجه التجارات التي يجوز للبائع أن يبيع مما لا يجوز له و كذلك المشتري الذي يجوز له شراؤه مما لا يجوز فكل مأمور به مما هو غذاء للعباد و قوامهم به في أمورهم في وجوه الصلاح الذي لا يقيمهم غيرها مما يأكلون و يشربون و يلبسون و ينكحون و يملكون و يستعملون من جميع المنافع التي لا يقيمهم غيرها و كل شي‌ء يكون لهم فيه الصلاح من جهة من الجهات فهذا كله حلال بيعه و شراؤه و إمساكه و استعماله و هبته و عاريته و أما وجوه الحرام من البيع و الشراء ف‍ كل أمر يكون فيه الفساد مما هو منهي عنه من جهة أكله و شربه أو كسبه أو نكاحه أو ملكه أو إمساكه أو هبته أو عاريته أو شي‌ء يكون فيه وجه من وجوه الفساد نظير البيع بالربا أو بيع الميتة أو الدم أو لحم الخنزير أو لحوم السباع من صنوف سباع الوحش أو الطير أو جلودها أو الخمر أو شي‌ء من وجوه النجس فهذا كله حرام محرم لأن ذلك كله منهي عن أكله و شربه و لبسه و ملكه و إمساكه و التقلب فيه فجميع تقلبه في ذلك حرام‌ و كذلك كل مبيع ملهو به و كل منهي عنه مما يتقرب به لغير الله عز و جل أو يقوى به الكفر و الشرك في جميع وجوه المعاصي أو باب يوهن به الحق فهو حرام محرم بيعه و شراؤه و إمساكه و ملكه و هبته و عاريته و جميع التقلب فيه إلا في حال تدعو الضرورة فيه إلى ذلك

و أما تفسير الاجارات فإجارة الإنسان نفسه أو ما يملك أو يلي أمره من قرابته أو دابته أو ثوبه بوجه الحلال من جهات الإجارات أن يؤجر نفسه أو داره أو أرضه أو شيئا يملكه فيما ينتفع به من وجوه المنافع أو العمل بنفسه و ولده و مملوكه و أجيره من غير أن يكون وكيلا للوالي أو واليا للوالي فلا بأس أن يكون أجيرا يؤجر نفسه أو ولده أو قرابته أو ملكه أو وكيله في إجارته لأنهم وكلاء الأجير من عنده ليس هم بولاة الوالي نظير الحمال الذي يحمل شيئا معلوما بشي‌ء معلوم فيجعل ذلك الشي‌ء الذي يجوز له حمله بنفسه أو بملكه أو دابته أو يؤاجر نفسه في عمل يعمل ذلك العمل بنفسه أو بمملوكه أو قرابته أو بأجير من قبله فهذه وجوه من وجوه الإجارات حلالا لمن كان من الناس ملكا أو سوقة أو كافرا أو مؤمنا فحلال إجارته و حلال كسبه من هذه الوجوه فأما وجوه الحرام من وجوه الإجارة نظير أن يؤاجر نفسه على حمل ما يحرم أكله أو شربه أو [3] يؤاجر نفسه في صنعة ذلك الشي‌ء أو حفظه أو يؤاجر نفسه في هدم المساجد ضرارا أو قتل النفس بغير حق أو عمل التصاوير و الأصنام و المزامير و البرابط و الخمر و الخنازير و الميتة و الدم أو شي‌ء من وجوه الفساد الذي كان محرما عليه من غير جهة الإجارة فيه و كل أمر منهي عنه من جهة من الجهات فمحرم على الإنسان إجارة نفسه فيه أو له أو شي‌ء منه أو له إلا لمنفعة من استأجرته كالذي يستأجر الأجير يحمل له الميتة ينحيها عن أذاه أو أذى غيره و ما أشبه ذلك إلى أن قال و كل من آجر‌ نفسه أو ما يملك أو يلي أمره من كافر أو مؤمن أو ملك أو سوقة على ما فسرناه مما تجوز الإجارة فيه فحلال محلل فعله و كسبه

و أما تفسير الصناعات فكل ما يتعلم العباد أو يعلمون غيرهم من أصناف الصناعات مثل الكتابة و الحساب و النجارة و الصياغة و البناء و الحياكة و السراجة و القصارة و الخياطة و صنعة صنوف التصاوير ما لم تكن مثل الروحاني و أنواع صنوف الآلات التي يحتاج إليها العباد منها منافعهم و بها قوامهم و فيها بلغه جميع حوائجهم فحلال فعله و تعليمه و العمل به و فيه لنفسه أو لغيره و إن كانت تلك الصناعة و تلك الآلة قد يستعان بها على وجوه الفساد و وجوه المعاصي و تكون معونة على الحق و الباطل فلا بأس بصناعته و تقلبه نظير الكتابة التي هي على وجه من وجوه الفساد تقوية و معونة لولاه الجور و كذلك السكين و السيف و الرمح و القوس و غير ذلك من وجوه الآلات التي تصرف إلى وجوه الصلاح و جهات الفساد و تكون آلة و معونة عليهما فلا بأس بتعليمه و تعلمه و أخذ الأجر عليه و العمل به و فيه لمن كان له فيه جهات الصلاح من جميع الخلائق و محرم عليهم تصريفه إلى جهات الفساد و المضار فليس على العالم و لا المتعلم إثم و لا وزر لما فيه من الرجحان في منافع جهات صلاحهم و قوامهم و بقائهم و إنما الإثم و الوزر على المتصرف فيه في جهات الفساد و الحرام و ذلك إنما حرم الله الصناعة التي هي حرام كلها التي يجي‌ء منها الفساد محضا نظير البرابط و المزامير و الشطرنج و كل ملهو به و الصلبان و الأصنام و ما أشبه ذلك من صناعات الأشربة الحرام و ما يكون منه و فيه الفساد محضا و لا يكون منه و لا فيه شي‌ء من وجوه الصلاح فحرام تعليمه و تعلمه و العمل به و أخذ الأجرة عليه و جميع التقلب فيه من جميع وجوه الحركات إلا أن يكون صناعة قد تصرف إلى جهة المنافع و إن كان قد يتصرف فيها و يتناول بها وجه من وجوه المعاصي‌ فلعله ما فيه من الصلاح حل تعلمه و تعليمه و العمل به و يحرم على من صرفه إلى غير وجه الحق و الصلاح

فهذا تفسير بيان وجوه اكتساب معائش العباد و تعلمهم في وجوه اكتسابهم إلى آخر الحديث المنقول عن تحف العقول‏.

بسم الله الرحمن الرحیم

از حضرت صادق علیه‌السلام راجع به آنچه نیازمندی‌های زندگی بشر را تامین می‌کند سوال شد؛ حضرت فرمودند:

در سیستم‌های کلان زندگی، زیرشاخة سیستم‌های اجتماعی، زیرشاخة سیستم کسب‌وکار (شغل و مشاغل)، چهار زیرسیستم وجود دارد:

مشاغل اداری دفتری مدیریتی

مشاغل تجاری بازرگانی

مشاغل صنعتی حرفه‌ای تولیدی

مشاغل خدماتی

در هر کدام از این مشاغل، فرآیندهای قانونی و غیرقانونی وجود دارند که یک انسان قانون‌مدار باید فرآیندهای صحیح را بشناسد و بر اساس آنها رفتار خود را تنظیم کند.

در این مجال به بررسی فرآیندهای قانونی و تمایز آن از فرآیندهای غیرقانونی پرداخته می‌شود:

 

1- ملاک فرآیندهای قانونی در سیستم مشاغل «اداری دفتری سرپرستی مدیریتی» عبارتست از:

عمل براساس آیین‌نامه‌های دولتِ مشروعیت‌دار

هر گونه تخطی از این آیین‌نامه‌ها و عمل براساس نظرات دیگر، جرم محسوب می‌شود و مجازات دارد.

فلسفه جرم بودن تخطی از این آیین‌نامه‌ها این است که این تخطی سبب فعال شدن جریان‌های فاسد اداری، غیرفعال شدن روند امور مردم، اجحاف و ظلم به افراد، از بین رفتن شایسته‌سالاری، بدبینی مردم نسبت به دولت و همراه نشدن با اهداف حاکمیت می‌شود.

 

 

2- ملاک فرآیند قانونی در مشاغل بازرگانی تجاری عبارتست از:

کلیه فعالیت‌هایی که سبب پایداری جامعه می‌شود.

فعالیت‌هایی مانند آنچه مربوط به تغذیه، پوشاک، خانواده و ازدواج، ملک و زمین و دارایی و سرمایه، ابزارآلات و ....است که هر گونه فعالیت لازم در آنها مانند خریدوفروش، اجاره و هدیه، امانت‌دادن و استفاده و نگهداری و ....در آنها قانونی است.

ملاک فرآیندهای غیرقانونی در این محور عبارتست از: کلیه فعالیت‌هایی که سبب ضرر و فساد و بحران می‌شود.

فعالیت‌هایی مانند رباخواری، خریدوفروش اجساد، خون، گوشت‌های حرام، پوست نجس، شراب و هر منشاء آلودگی که باید از زندگی دور شود؛ هم‌چنین هر گونه ابزار عشرت‌طلبی و اجسام و وسائلی که مورد پرستش قرار گیرند و تمام مواردی که سبب تقویت دشمن می‌شوند یا سبب تضعیف حق‌طلبی می‌گردند.

تمام این موارد به علت زیان‌آور بودن در قانون ممنوع شده است.

 

 

 

 

 

3- ملاک قانونی‌بودن فرآیند در مشاغل خدماتی:

کلیه فعالیت‌هایی که مربوط به خدمات‌رسانی در نیازهای قانونی مردم است.

کلیه فعالیت‌های زیر قانونی است:

استخدام نیرو، به استخدام درآمدن، اجاره دادن ابزارآلات و وسایل حمل‌ونقل، اجاره ملک و هرگونه بهره‌برداری، پیمانکاری‌ها.

تبصره یک) در جواز خدمت‌رسانی یا استخدام، تفاوتی میان هیچکس از مردم نیست حتی در عقیده و دین.

تبصره دو) هر گونه خدمات به مشاغل ممنوعه جرم محسوب می‌شود و مجازات دارد، مانند اجیرشدن برای آدم‌کشی، تقویت دشمن، حمل‌ونقل کالای ممنوعه، انبارداری اجناس ممنوعه.

تبصره سه) هر گونه خدمات برای دفع ضرر از افراد مجاز و قانونی است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4- ملاک فرآیندهای قانونی در مشاغل صنعتی، کارخانه‌ای، حرفه‌ای تولیدی عبارتست از:

کلیه فعالیت‌هایی که سبب تولید مایحتاج مردم می‌شوند (اعم از جسمی و روحی، فردی و جمعی)

کلیه فعالیت‌های آموزشی، ایجاد شغل، دلالی و واسطه‌گری، تولیدیِ مرتبط با تمام اقسام نیازمندی‌های اجتماعی مثل: نویسندگی، حسابداری، مدیریت بازرگانی، رنگ‌رزی، صنایع نورپردازی، معماری و مهندسی، ریسندگی و بافندگی، دوخت و پوشاک، نقاشی، عکاسی (به‌شرط اینکه تصویر جانداران نباشد)، ابزارسازی، .....قانونی می‌باشند.

تبصره یک) در صورتی که موردی از موارد فوق برای ساخت و استفاده در موضوعات غیرقانونی به‌کار گرفته شود جرم محسوب می‌شود و مجازات دارد.

تبصره دو) اگر فرآیندی دارای دو حالت قانونی و غیرقانونی بود و براساس انگیزه و هدف افراد می‌توانست تغییر جهت دهد، فعال‌سازی آن به جهت استفاده قانونی بلامانع است مانند: مهارت نویسندگی که می‌تواند مضمون فاسد یا مطلوب داشته باشد، مانند اسلحه‌سازی برای دوست یا دشمن.

تبصره سه) هیچ فردی از افراد جامعه نسبت به انجام اینگونه مشاغل محدودیتی ندارد.

تبصره چهار) فعالیت برای مواردی که جز استفاده زیان‌آور نمی‌تواند داشته باشد ممنوع بوده و جرم محسوب می‌شود مانند ساخت یا استفاده یا نگهداری آلات موسیقی، آلات قمار، آلات عیش‌ونوش، مجسمه‌های مقدس‌نما، نوشیدنی‌های زیان‌آور.

(انتقال به نمونه ترجمه‌های تفسیری در موضوعات مختلف)

این کارگاه در یک واحد آموزشی (16 ساعت) قابل شبیه‌سازی است. 

ثبت‌نام

مباحث و مفاهیم کلیدی مرتبط به این بحث: 

علوم حوزوی ، زبان‌شناسی ، معناشناسی ، بیولوژی نص ، نظریه‌های تفسیر متن، نظریه‌های ترجمه، ترجمه بلاغی

 

 

مشهد مقدس - چهارراه زرّینه - خیابان شهید محسن کاشانی - کاشانی۲۵ - تلفن05132285800 info@isin.ir